AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, Kazakistan’ın Almatı şehrinde, El-Farabi Kazak Milli Üniversitesinin ev sahipliğinde düzenlenen Uluslararası El-Farabi Sempozyumu’nun açılışında Kazakça bir konuşma gerçekleştirdi.
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, Kazakistan’ın Almatı şehrinde, El-Farabi Kazak Milli Üniversitesinin ev sahipliğinde düzenlenen Uluslararası El-Farabi Sempozyumu’nun açılışında Kazakça bir konuşma gerçekleştirdi.
Türk dünyasının ortak bilimsel ve kültürel mirasının önemine dikkat çeken Zorlu, İslam dünyasında ve felsefe tarihinde Muallim Sani (İkinci Öğretmen) olarak bilinen Ebu Nasr El-Farabi’nin düşünce mirası etrafında bir araya gelmekten duyduğu memnuniyeti belirterek Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın selamlarını ve tebriklerini katılımcılara iletti.
Zorlu, dünyada yaşanan krizler ve olağanüstü gelişmeler karşısında medeniyetin vereceği yanıtları değerlendirmek üzere toplandıklarını ifade ederek, manevi değerlerinden uzaklaşarak mekanikleşen dünyaya Farabi’nin felsefesiyle reçete sunmayı amaçladıklarını söyledi. Sempozyumun Kazakistan’da düzenlenmesinin ayrı bir anlam taşıdığını vurgulayan Zorlu, ülkenin bölgesinde bir çekim merkezi haline geldiğini ve Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in liderliğinde uluslararası alanda dikkat çeken bir güç konumuna yükseldiğini kaydetti. Tokayev’in tecrübesi ve vizyoner liderliğinin Türk dünyası için yol gösterici olduğunu belirten Zorlu, birkaç gün önce Ankara’da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Zirvesi’ni hatırlatarak zirvenin ana temasının İsmail Gaspıralı’nın "Dilde, fikirde, işte birlik" şiarı olduğunu ve işbirliğinin ekonomik boyutun ötesine taşınması gerektiğini vurguladı.
Sekiz Türk devletinin toplam milli gelirinin yaklaşık 2,5 trilyon dolar olduğunu, ticaret hacminin milyarlarca dolarla ifade edildiğini aktaran Zorlu, "Fakat biz sadece ekonomik bir güç olmakla yetinemeyiz. Biz aynı zamanda küresel adaletin, medeniyetin ve insani değerlerin de merkezi olmak mecburiyetindeyiz." ifadelerini kullandı. Türk dünyasının birlikteliğinin geçici bir proje olmadığını, stratejik, kalıcı ve sarsılmaz bir dış politika kolonu olduğunu belirten Zorlu, Farabi’nin düşünce sistemi ve eserleriyle Türk dünyasının ortak gururu olduğunu, geleceğin ve gençlerin zihnini inşa edecek bir fikir meşalesi niteliği taşıdığını dile getirdi.
Otrar topraklarında doğan Farabi’nin Doğu ile Batı arasında güçlü bir düşünce köprüsü kurduğunu, "Erdemli Şehir" vizyonunun ve adil toplum anlayışının günümüz dünyasının sorunlarına çözüm sunabilecek nitelikte olduğunu vurgulayan Zorlu; yapay zeka, siber savaşlar, nükleer tehditler ve küresel krizlerin yaşandığı günümüz dünyasında bilgiye ahlaki değerlerle yaklaşılması gerektiğini belirtti. Zorlu, "Bugün dünyaya sadece kuru bir teknolojik ilerleme değil, Farabi’nin aklıyla kuşanmış bir ruh nizamı gereklidir." değerlendirmesinde bulundu. Ayrıca Türkiye ve Kazakistan’ın küresel barışın tesisinde önemli bir konumda bulunduğunu ifade etti.
Sempozyum kapsamında imzalanacak işbirliği anlaşmalarını ve üniversite bünyesinde kurulacak "ICESCO Kürsüsü" ile "El-Farabi Merkezi"ni desteklediğini belirten Zorlu, Türk dünyasının bilim camiasına şu üç somut öneriyi sundu:
Zorlu ilk olarak Türk Devlet Teşkilatı çatısı altında ortak bir merkez kurulması ve bu sayede dünyanın farklı ülkelerindeki arşivlerde dağınık hâlde bulunan el yazmalarının tek bir dijital havuzda toplanarak Türk dünyasının dillerine kazandırılabileceğini vurguladı.
Sempozyum kapsamında imzalanacak işbirliği anlaşmalarını ve üniversite bünyesinde kurulacak "ICESCO Kürsüsü" ile "El-Farabi Merkezi"ni desteklediğini belirten Zorlu, Türk dünyasının bilim camiasına şu üç somut öneriyi sundu:
Zorlu ilk olarak Türk Devlet Teşkilatı çatısı altında ortak bir merkez kurulması ve bu sayede dünyanın farklı ülkelerindeki arşivlerde dağınık hâlde bulunan el yazmalarının tek bir dijital havuzda toplanarak Türk dünyasının dillerine kazandırılabileceğini vurguladı. İkinci önerisinin Farabi’nin "Erdemli Şehir" vizyonunun modern devlet yönetimi ve "Akıllı Şehir" projelerine felsefi rehber olarak entegre edilmesi olduğunu aktaran Zorlu, bu yaklaşımın eğitim müfredatlarında da güçlü şekilde yer alması gerektiğini belirtti.
Gençlerin yapay zekayı öğrenirken bu teknolojiyi insanlığın yararına kullanmalarını sağlayacak Farabi ahlakını da benimsemeleri gerektiğini vurgulayan Zorlu, üçüncü önerisini ise Türk dünyasındaki üniversiteler arasında kalıcı bir akademik işbirliği ağı oluşturulması olarak açıkladı. Zorlu, Türkiye ve Türk dünyasının önde gelen üniversiteleri arasında Farabi araştırmalarına yönelik ortak enstitüler kurulması, çift diploma ve akademik değişim programlarının yaygınlaştırılması çağrısında bulundu.
Türk dünyasının köklü medeniyet mirasına sahip olduğunu belirten Zorlu, Farabi gibi büyük bir düşünürü insanlığa armağan eden bir milletin evlatları olarak geleceğe de aynı medeniyet birikimiyle yön vereceklerini ifade etti.
El-Farabi Kazak Milli Üniversitesinin ev sahipliğindeki açılışa Kürşad Zorlu’nun yanı sıra Kazakistan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Erlan Karin, Kazakistan Bilim ve Yükseköğrenim Bakanı Sayasat Nurbek, Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı Aktotı Raimkulova, İslam Dünyası Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (ICESCO) Genel Müdürü Dr. Salim bin Muhammed el-Malik, El-Farabi Kazak Milli Üniversitesi Rektörü Canseyit Tüymebayev ve Malezya Uluslararası İslam Üniversitesi Rektörü Osman Bakar katıldı.
Almatı’daki temasları kapsamında Kazakistan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Erlan Karin ile basına kapalı bir görüşme gerçekleştirdi. Türk Devlet Teşkilatı Ankara Zirvesi'nin hemen ardından Kazakistan'ın tarihi Almatı şehrinde buluşmanın gerçekleştirildiğini ifade eden Zorlu, Uluslararası El-Farabi Sempozyumu'nun ikincisini Türkiye'de düzenlemeyi planladıklarını söyledi.
Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) bünyesinde bir "El-Farabi Araştırma Merkezi" kurulmasını önerdiklerini belirten Zorlu, ünlü filozofun Türk dünyasının düşünce sistemi ve felsefi birikimi açısından kritik bir yere sahip olduğunu vurguladı. Söz konusu merkez sayesinde dünyanın çeşitli bölgelerindeki arşivlerde yer alan El-Farabi’ye ait el yazması eserlerin ve incelemelerin bir araya getirilerek üye ülkelerin kendi dillerinde erişebileceği dijital bir platforma dönüştürülebileceğini ifade etti.
Yükseköğretim kurumları arasındaki bağların da sağlamlaştırılması gerektiğine dikkat çeken Zorlu; El-Farabi üzerine odaklanan fakülte, bölüm ve araştırma merkezleri arasında daha geniş kapsamlı bir akademik işbirliğinin tesis edilmesinin önemine değindi.
El-Farabi’nin fikir dünyasının Türk devletlerinin milli eğitim müfredatlarına dahil edilmesi gerektiğini belirten Zorlu, şu ifadeleri kullandı:
"Bilgi, erdemli olmak için tek başına yeterli değil. Onu ahlak ve terbiye ile de yoğurmak gerekiyor. Bugün teknolojinin baş döndürücü etkisi ve başta yapay zeka olmak üzere gençlerimizi kuşatan gelişmeler karşısında El-Farabi gibi önemli düşünürlerimizin değerlerini ortaya çıkarmalı, bu değerler sistemini hep birlikte güçlendirmeliyiz."
Zorlu ayrıca, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın selamlarını hem sempozyum katılımcılarına hem de Kazak halkına ilettiklerini aktardı.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Erlan Karin ile gerçekleştirdiği temasa da değinen Zorlu; Karin’in geçmişte ülkede kritik sorumluluklar üstlendiğini ve yeni anayasa çerçevesinde ilk cumhurbaşkanı yardımcısı konumunda bulunduğunu hatırlattı.
Görüşmede Türkiye ile Kazakistan arasındaki ikili bağların güçlendirilmesi ve TDT Ankara Zirvesi’nin çıktılarının ele alındığını bildiren Zorlu, Kazak heyetinin zirve sonrası ülkelerine olumlu izlenimlerle döndüğünü dile getirdi. Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev başta olmak üzere Kazak heyetinin zirveden duyduğu memnuniyeti aktaran Zorlu, "Yaptığımız görüşmeleri ilgili kurum ve kuruluşlarımızla da paylaşarak Kazakistan-Türkiye ilişkilerindeki 15 milyar dolarlık dış ticaret hedefimize hızla ulaşacağımıza inanıyorum." açıklamasında bulundu.
