Van'da koyun kırkımı sonrası doğaya bırakılan tonlarca yün, çevre kirliliğine ve su kaynaklarının zarar görmesine neden oluyor. Uzmanlar, bu durumun kontrol altına alınması gerektiğini vurguluyor.
Van, Türkiye'nin küçükbaş hayvan varlığı açısından en önemli bölgelerinden biri olarak yaz aylarında koyunların yünlerinin kırkılmasıyla biliniyor. Bu işlem, hayvanların sıcak havalardan etkilenmemesi için yapılıyor. Ancak, bazı besiciler tarafından kırkım sonrası ortaya çıkan yünlerin doğaya gelişi güzel bırakılması, ciddi çevresel sorunlara yol açıyor.
Çatak ilçesi Yukarı Narlıca Mahallesi'nde, bazı besicilerin kırkım sonrası tonlarca yünü akarsu kenarlarına ve yol çevrelerine attığı gözlemlendi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi Nurcan Avşin, bölgede küçükbaş hayvancılığın yaygın olduğunu belirtti. Avşin, kırkımın koyunların bakımını sağlamak ve sıcaklardan korumak amacıyla gerçekleştirildiğini ifade etti.
Uzmanlar, kırkım döneminde çevre kirliliğinin arttığına dikkat çekiyor. Yapağının doğal bir malzeme olmasına rağmen, kontrolsüz bir şekilde doğaya bırakılmasının önemli çevresel sorunlara neden olabileceği vurgulanıyor. Avşin, bu yapağıların doğada parçalanmasının zaman aldığını ve görüntü kirliliği yaratmasının yanı sıra, yaşam alanlarını olumsuz etkilediğini kaydetti.
Özellikle kurak ve yarı kurak alanlarda biriken yapağıların orman ve arazi yangınları açısından da risk oluşturabileceği ifade ediliyor. Ayrıca, yapağıların akarsu kenarlarına bırakılması durumunda su kaynaklarında organik madde yükünün artması gibi sorunlar ortaya çıkabiliyor. Bu süreçte, su kaynaklarının kirlenmesine neden olan mikroorganizmaların çoğalması da sucul yaşam alanlarını tehdit ediyor.
Dr. Avşin, yapağıların dokumacılık, el sanatları ve tekstil sektöründe değerlendirilebileceğini belirterek, bu doğal malzemenin ısı ve ses yalıtımında da etkili olduğunu vurguladı. Avşin, yapağının doğaya bırakılması yerine, tek merkezde toplanarak farklı sektörlerde değerlendirilmesinin çevre ve ekonomi açısından faydalı olacağını ifade etti.
Narlıca Mahallesi'nde çobanlık yapan Sadullah Kıpçak, koyun yünlerinin geçmişte yorgan yapımında kullanıldığını, ancak şimdi para etmediği için genelde atıldığını belirtti. Kıpçak, yünlerin doğaya bırakılmasının çevreye zarar verdiğini ve bu konuda bir çözüm bulunması gerektiğini vurguladı.
