17 Ağustos 1999 Marmara depreminde Gölcük’te denize gömülen yapılar, 27 yıl sonra bile su altında kalmaya devam ediyor. Japon mimar Yoshinori Moriwaki, bu kalıntıları incelemek üzere Değirmendere Sualtı Topluluğu ile dalış gerçekleştirdi.
Gölcük’ün Değirmendere sahilinde, 1999 Marmara depreminde denize çökerek kaybolan yapıların izleri, yıllar geçmesine rağmen hala su altında görünür durumda. Bu tarihi anma için Kocaeli’ye gelen Japon mimar ve inşaat mühendisi Yoshinori Moriwaki, Değirmendere Sualtı Topluluğu (DESSAT) ile birlikte dalış yaparak bu kalıntıları inceledi.
17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle Gölcük’te denize gömülen yapılar, hala depremin etkilerini taşımakta. Moriwaki, bu yıl dönümünde DESSAT ekipleriyle Değirmendere açıklarına dalarak, 15 ila 30 metre derinlikteki kalıntıları inceledi ve deprem ile yapı güvenliği konularında değerlendirmelerde bulundu.
Moriwaki, Değirmendere’nin deprem sırasında denize çöktüğünü yıllar sonra öğrendiğini belirtti. “Günümüzden yaklaşık 7-8 yıl önce bu bölgede 2 kilometrelik bir dolgu alanı yapıldığını öğrendim. Burada 36 dükkan ve bir lunapark bulunuyormuş. Zemin iyileştirmesi ve kazık sistemi düzgün yapılmadığı için bu alan kayarak denize çökmüş. Şu an 15 ila 30 metre derinlikte bulunuyor,” diye konuştu. Her yıl 17 Ağustos anma etkinlikleri kapsamında burada dalış yaptığını belirten Moriwaki, su altında çöken binaların durumu hakkında gözlemlerini aktardı.
İlk dalışında deniz altındaki manzarayı görmekten büyük üzüntü duyduğunu ifade eden Moriwaki, “Bu durumdan ders çıkarmamız ve gelecekte aynı hataları yapmamamız gerekiyor. Deprem, hem Japonya hem de Türkiye için sürekli bir gerçeklik. Bu nedenle, her an bir deprem olabileceğini kabul ederek hazırlıklı olmalıyız,” dedi.
Moriwaki, Türkiye’deki yapılaşma sürecine dair eleştirilerde bulunarak, “1999 depreminden bu yana istenilen seviyeye ulaşılamadı. 2023 depremlerinden sonra bir uyanış başladı. Çalışmalar, geçmişe göre çok daha iyi ilerliyor ama daha fazlasını yapmalıyız. Kentsel dönüşüm hızlandırılmalı ve vatandaşlar deprem anında nasıl korunacaklarını öğrenmelidir,” diye vurguladı.
Moriwaki, vatandaşların yaşadıkları bina ve zeminle ilgili dikkat etmeleri gereken üç temel noktayı sıraladı: “Birincisi zemin durumu; oturduğunuz yerin zemini sağlam mı? İkincisi ruhsat ve iskân; binanızın ruhsatı var mı? Üçüncüsü ise bina yaşı; 2000 yılından sonra yapılan binalar genellikle daha güvenlidir.”
Deprem anında kullanılabilecek malzemelerin her zaman kolay ulaşılabilir bir noktada bulundurulması gerektiğini belirten Moriwaki, “Deprem çantası hazırlamak da önemlidir. Ancak çantayı evin en dip köşesine koyarsanız, deprem anında ona ulaşamazsınız,” dedi. Japonya’daki uygulamalara örnek vererek, deprem çantasının evin çıkış kapısının yanına asılması gerektiğini vurguladı.
