ABD ile İran arasındaki gerilim, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi geçişlerini olumsuz etkiliyor. Gemilere yönelik artan saldırılar ve yeni uygulamalar, deniz taşımacılığında aksamalara yol açıyor.
ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden artması, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi geçişlerine ciddi etkiler yapıyor. İran'ın boğazı kapattığını açıklaması ve ABD'nin İran'a yönelik askeri faaliyetlerini artırması, bölgedeki deniz taşımacılığında aksamaların yaşanmasına neden oldu.
ABD/İsrail-İran çatışması öncesinde Hürmüz Boğazı'ndan günlük ortalama 130 gemi geçerken, savaş sürecinde bu sayı yüzde 90 oranında azalmıştı. Ancak, 14 Haziran'da varılan mutabakat sonrası geçişlerin günlük ortalaması 70'in üzerine çıkmıştı. Son dönemde yaşanan yeni saldırılar ise bu iyileşmeyi olumsuz etkiledi.
Veri analitik şirketi Kpler'a göre, 15 Temmuz'da Hürmüz Boğazı'ndan yalnızca 9 ticari gemi geçiş yaptı. Bir gün önce ise bu sayı 13'tü. ABD Başkanı Donald Trump'ın, Hürmüz Boğazı'nda geçiş ücretinin yeniden yürürlüğe gireceğini açıklaması, uluslararası deniz taşımacılığı yapan firmalar arasında endişeye neden oldu. Trump, geçişlerden yüzde 20 ücret alınacağını duyurdu.
Bu gelişmenin ardından İran silahlı kuvvetleri, ABD'nin Hürmüz Boğazı'na müdahale etmesine izin vermeyeceklerini açıkladı. Hapag-Lloyd gibi lojistik firmaları ise, uluslararası sulardan geçiş için ücret alınmasının temel bir yanlış olduğunu belirtti.
Trump daha sonra, geçiş ücretleri yerine Körfez ülkeleriyle ticaret ve yatırım anlaşmaları yapacaklarını duyurdu. Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) Başkanı Bilgehan Engin, Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeleri değerlendirirken, son birkaç yılda yaşanan çeşitli krizlerin küresel lojistik sektörünü zorladığını belirtti.
Engin, Hürmüz Boğazı'nın dünya petrol ticaretinin önemli bir kısmını oluşturduğunu vurguladı. Bölgedeki güvenlik risklerinin yeniden artması halinde, armatörlerin risk analizlerini güncelleyebileceğini ve maliyetlerin artabileceğini ifade etti. Ayrıca, alternatif rotalar ve farklı tedarik kaynaklarının daha etkin kullanılmasının önemine dikkat çekti.
Engin, Trump'ın Hürmüz Boğazı geçişlerinde ücret alınacağına dair açıklamalarının, küresel ticaret üzerindeki etkilerini de değerlendirdi. Geçiş maliyetlerini artıracak her yeni uygulamanın, sadece ilgili bölgeyi değil, dünya genelindeki tedarik zincirlerini de etkileyebileceğini söyledi. Özellikle enerji taşımalarının maliyetindeki artışın, birçok sektörü etkilemesi ve enflasyonist baskıları artırması bekleniyor.
Engin, uluslararası deniz taşımacılığında güvenliğin sağlanması için uluslararası hukuk çerçevesinde oluşturulan kuralların korunmasının önemini vurguladı.
