ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'ın, bazı İsrailli yetkilileri Washington'ın İran politikası üzerinde etki sağlamakla suçlaması, iki ülke arasındaki ilişkilerin geleceğine dair tartışmaları yeniden alevlendirdi. Uzmanlar, bu durumun mevcut ilişkilerde derin bir kopuş yaratmayacağını öngörüyor.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, 16 Temmuz'da yaptığı açıklamada, bazı İsrailli yetkililerin İran ile yürütülen diplomatik süreçleri sabote etmeye çalıştığını öne sürdü. Bu durum, ABD yönetimi ile İsrail hükümeti arasında yaşanan görüş ayrılıklarını gözler önüne serdi.
Vance, Washington'daki dış politikanın belirleyici olması gerektiğinin altını çizerken, İran'ın nükleer silah edinme çabalarının ABD’nin Orta Doğu'da yeni bir savaşın içine sürüklenmesine neden olmaması gerektiğini savundu. Vance'ın bu açıklamaları, ABD'nin İran ile olan ilişkilerinde yaşanan gerilimlerin arttığı bir dönemde geldi.
18 Haziran’da ABD ve İran, ateşkes sağlanması ve ABD ile İsrail’in İran’a karşı başlattığı askeri saldırıların sona erdirilmesi amacıyla Pakistan ve Katar aracılığıyla müzakere sürecine girmeyi öngören bir mutabakat zaptı imzaladı. Ancak 7 Temmuz’da İran’ın Hürmüz Boğazı’nda üç gemiye saldırmasıyla ateşkes sona erdi ve ABD, İran’a karşı bazı askeri eylemlerde bulundu.
İsrail uzmanı Haldun el-Bergusi, Vance'ın açıklamalarının, onun uzun zamandır benimsediği bir tutum olduğunu belirtti. Vance’ın, ABD’nin askeri müdahale politikalarına karşı bir duruş sergilediğini ifade eden Bergusi, bu yaklaşımın ABD’nin, İsrail’in çıkarlarına hizmet eden çatışmalara çekilmesiyle çeliştiğini vurguladı.
Bergusi, Vance’ın eleştirilerinin İsrail’de kaygı yarattığını ve Cumhuriyetçi Parti içinde yükselen bir başkan adaylığı potansiyelinin bu endişeyi artırabileceğini belirtti. Ayrıca, Demokrat Parti içinde de İsrail karşıtı seslerin artış gösterdiği gözlemlenmektedir.
İsrail uzmanı İsmet Mansur, Vance’ın açıklamalarının, İsrail ile ABD arasındaki ilişkilerde son yıllardaki değişimlerle bağlantılı olduğunu dile getirerek, Netanyahu hükümetinin politikalarının bu ilişkiyi daha da zorlaştırdığını ifade etti. Mansur, Netanyahu’nun ABD ile ilişkileri kendi siyasi çıkarları doğrultusunda yönlendirdiğini ve bunun Amerikan yönetiminde tepkiye yol açtığını belirtti.
Yebus Araştırmalar Merkezi Müdürü Süleyman Beşarat, Vance’ın ifadelerinin, ABD’de hem resmi hem de kamuoyu düzeyinde İsrail politikalarında kademeli bir değişimin yaşandığını gösterdiğini söyledi. Beşarat, bu değişimin, ABD’nin İsrail politikalarını koruma işlevini sorgulatmaya başladığını ve Amerikalıların İsrail’e koşulsuz desteğin sürdürülmesine daha hassas hale geldiğini belirtti.
Vance, geçtiğimiz günlerde yaptığı bir açıklamada, “İsrail hükümetinin Amerikan siyasetini ne kadar etkilediği konusu çok konuşuluyor. Ancak bazı kesimler bu anlaşmadan nefret ediyor” ifadelerini kullandı.
